FAQ

Veelgestelde vragen

Wat is een zonnepark?

Een zonnepark of zonnestroompark is een energiecentrale die de zon benut om elektrische energie op te wekken. Een zonnepark kan op de grond, op daken of water gebouwd worden. Voorbeelden van locaties waar zonneparken komen zijn: bedrijventerreinen, landbouwgronden of daken van bedrijfsgebouwen, zwembaden en sporthallen. Potentiele locaties zijn bijvoorbeeld ook bassins bij een rioolwaterzuivering, waterreservoirs bij een kas of rivierarmen.

Hoeveel panelen passen er op één hectare en voor hoeveel huishoudens levert dat stroom op?

Het aantal panelen per hectare hangt van meerdere factoren af: * de ruimte tussen de rijen panelen; * een landschappelijke inpassing met mogelijke corridors of natuurzones; * ruimte voor onderhoudswegen; * de grootte van de individuele panelen zelf. Uitgaande van een gebruikelijke en economisch optimale opstelling van de panelen met de standaard afmetingen van 1 meter bij 1,6 meter passen er ongeveer 3000 panelen op één hectare. Dat levert, onder de Nederlandse zon, per jaar grofweg 1.000.000 Wh ofwel 1 MWh aan elektriciteit op. Dit komt overeen met het gemiddelde jaarlijkse stroomverbruik van circa Nederlandse 250 huishoudens. Overigens ontwikkelt de techniek zich snel en neemt het vermogen van de panelen alleen maar toe, zodat het gemiddeld vermogen per hectare kan stijgen in de komende jaren.

Waarom zijn de panelen altijd zo blauw- of zwartkleurig?

Op dit moment leveren de kleuren blauw of zwart het hoogste rendement op ten opzichte van andere kleuren. Ook de frames van de panelen zijn standaard alleen in aluminiumkleur of zwart leverbaar, maar er zijn volop ontwikkelingen: van gekleurde zonnepanelen, bijvoorbeeld groen, tot andere formaten en vormen en zelfs flexibele panelen.

Waarom leggen we niet de daken gewoon vol met panelen?

Op daken worden gelukkig al veel zonnepanelen geïnstalleerd. Dit zijn meestal relatief kleine projecten, die met name worden gerealiseerd bij daken met eigenaar-bewoners en bij daken van huurders. Hoe krijg je een veelvoud privé-eigenaren van kleine woningdaken (8-12 panelen), bedrijfshallen of individuele huurders ertoe binnen korte termijn zonnepanelen te installeren? Met een zonnepark op een veld van 5 ha. kun je in een klap circa 15.000 panelen realiseren, terwijl het realiseren van dezelfde 15.000 panelen op rond 1500 privé daken onevenredig veel meer tijd en moeite vergt. Dat wil niet zeggen dat dat niet moet gebeuren, maar als we alle daken volleggen (en dat is nodig!) dan hebben we nog onvoldoende energie. Het is dus èn, èn. Ook zijn er veel gronden of waterlichamen beschikbaar én geschikt voor zonneparken, omdat deze niet in ecologisch of landschappelijk beschermde gebieden liggen. Men kan ook de vraag stellen welke output van grondgebruik meer waard is of prioriteit heeft: de hernieuwbaar opgewekte elektriciteit uit een grondgebonden zonnepark (NUTS-functie) of een aantal ton in gif gedrenkte oogst van industriële landbouw uit monoculturen, bijvoorbeeld mais. Met zonneparken op rond 2% van het landbouwareaal in Nederland kan de doelen van het energieakkoord al halen. Kortom, om het aandeel zonne-energie in de electriciteitsmix op het stroomnet significant en snel genoeg te verhogen is de bouw van én dak én grondgebonden zonnepark noodzakelijk

Hebben we veel overlast van de bouw van een zonnepark?

Bij de bouw van een zonnepark zijn er lichte bouwwerkzaamheden en relatief beperkt verkeer te verwachten, omdat er nauwelijks grondwerkzaamheden plaatsvinden of zware/grote componenten worden geleverd. Zwaar bouwverkeer is zeer beperkt, er is alleen een kleinere kraan nodig voor het hijsen van trafohuisjes en mogelijk voor de montageframes van de zonnepanelen. Naast frames met een klein betonnen fundamenten dat op de grond ligt, zijn er frames voor zonnepanelen die met een kleine machine in de grond worden gedrukt of geschroefd, maar dit is van een compleet andere categorie dan een normale heistelling. De bouwperiode hangt af van de grootte van het park, maar ligt gemiddeld tussen de 3 tot 6 maanden.

Wat betekent ‘de oriëntatie’ van zonnepanelen en welke is dan het best?

De oriëntatie van de zonnepanelen betekent: naar welke kant staan de zonnepanelen gericht, en onder welke hoek zijn ze geplaatst? Immers, is het belangrijk om de zonnepanelen zo veel mogelijk zonnestralen op te laten vangen om zo veel mogelijk stroom op te wekken. Op het noordelijk halfrond zien we de zon via het zuiden draaien en als hij in het zuiden staat is hij het felst. Daarom staan zonnepanelen in Nederland naar het zuiden gericht, maar bijvoorbeeld in Australië (op het zuidelijk halfrond) naar het noorden. De zon komt niet altijd even hoog, en dus moeten de zonnepanelen onder zo’n hoek worden geplaatst dat ze gemiddeld genomen zo veel mogelijk zon opvangen. In Nederland is dat ongeveer 30°. Daarom staan de panelen dus altijd schuin! Soms liggen panelen ook als ‘dakjes’ tegen elkaar aan, in een zogenoemde oost-west opstelling. De panelen wijzen dan naar het oosten en naar het westen en wekken dus vooral in de ochtend en avond stroom op. Dit kan handig zijn omdat de panelen minder hoog opgestapeld hoeven te worden of omdat je er net wat meer kan neerleggen. Dit gebeurd met name op daken. ). De opbrengst per zonnepaneel is wel wat lager in deze opstelling.

Hoe hoog is een zonnepark?

Dat hangt af van de oriëntatie en de manier waarop de panelen in het landschap ingepast worden. Op sommige plekken liggen er meerdere rijen panelen op elkaar en komt de constructie tot wel vier meter hoog. In andere gevallen wordt er zo’n 2 meter aangehouden, maar soms liggen de panelen heel dicht bij de grond en komen ze niet boven je knieën uit. Het hangt er maar net af wat passend is voor een specifieke locatie.

Moeten zonnepanelen in een park worden schoongemaakt?

Door de wind komt er langzaam maar zeker een laagje vuil op de zonnepanelen, bijvoorbeeld door stof, zand of stuifmeel. Om zo veel mogelijk stroom op te wekken moeten de panelen schoon blijven en dus worden ze soms schoongemaakt. De regen helpt gelukkig een handje mee, maar sneeuw moet wel van de panelen afgeveegd worden. In de winter wordt er namelijk ook zonne-energie opgewekt!

Op welke manier kun je financieel participeren in een Zonnepark?

Daar zijn verschillende vormen voor. De eigenaar kan de optie bieden op aandelen te kopen. In het geval van een energie coöperatie gaat dat via de leden. Maar je kunt ook besluiten om een zogenaamde achtergestelde lening met het zonnepark aan te gaan waarmee een deel van het park betaald wordt. Behalve dat je dan je inleg terugkrijgt, ontvang je vaak ook een rente die doorgaans 4% tot 6% is. Meer dus dan op de bank.

Zijn er nationale eisen qua uiterlijk van een zonnepark? Of mag alles gewoon?

Nee die zijn er niet. De gemeente en de provincie bepalen vaak samen welke eisen gesteld worden aan een zonnepark. Zij zijn ook bevoegd gezag om een vergunning af te geven.

Zo’n SDE subsidie, is die nou echt nodig?

Ja, dat is in Nederland nodig om de investering in zo’n park terug te verdienen. De stroomprijs en hoeveelheid zonne-uren zijn in Nederland te laag om de investering terug te verdienen. Dus zonder SDE komen er ook geen projecten van de grond. Dat verschil wordt wel steeds kleiner, maar subsidieloos exploiteren, kan voorlopig nog niet. In Zuid-Europa zijn er bijvoorbeeld parken die zonder subsidie draaien. Daar schijnt de zon meer en langer, maar zijn de stroomprijzen ook (veel) hoger.

Hebben we die gronden niet nodig voor agrarische doeleinden?

Ja, we hebben ook grond nodig voor agrarische doeleinden. Daarbij is een continue discussie en afweging voor nodig. Voedsel en schone energie zijn beide essentieel. De overheid (provincie en gemeente) en de landeigenaar moeten die afweging maken. Wel is het zo dat we in Nederland genoeg voedsel voor onszelf produceren maar nog geen voldoende schone energie.

Worden de zonnepanelen aan het eind van hun levensduur gerecycled?

Ja. De producenten hebben zich aangesloten bij PV-cycle, waarbij de recyclingkosten van de panelen al bij de prijs inbegrepen zijn. Recycling is wettelijk verplicht (meer info: http://www.pvcycle.org/netherlands/ ).

Moet er gedurende het gebruik van het park veel onderhoud plaats vinden?

Nee. Onderhoud ter plekke bestaat uit het maaien van gras, het poetsen van de panelen en een incidenteel onderhoud of storingsbezoek aan de installatie. Dit alles behelst normaal gesproken enkele bezoeken per jaar.

Is een hek om het park echt nodig?

Niet per se. Het hangt af van de locatie, eigenaar en of de verzekeraar. Allereerst is het de vraag of het park altijd toegankelijk moet zijn, er gaat immers veel stroom door de leidingen en afwegingen rondom veiligheid spelen daarom een belangrijke rol. Daarnaast wil men vandalisme en diefstal voorkomen. Andere oplossing voor een hekwerk is bijvoorbeeld om het park met water af te schermen.

Hangen er camera’s om een park te beschermen?

n veel gevallen wordt een zonnepark op afstand bewaakt met camera’s. Op een zonnepark vind je allerlei kostbare elektrische apparatuur die ook gevaarlijk kan zijn, daarom is het belangrijk dat niet iedereen zomaar door een zonnepark kan lopen. Ook is het belangrijk om in de gaten te houden of er geen storingen op het park zijn.

Waar zijn al die trafohuisjes voor nodig en maken ze geluid?

Bij grotere grondgebonden zonneparken heb je kleine afgesloten ruimtes nodig om de elektrische apparatuur in onder te brengen. De stroom die is opgewerkt moet namelijk van een laag voltage naar een hoog voltage omgezet worden om aan het openbare net te kunnen leveren. In de huisjes is dure en gevaarlijke apparatuur (tot wel 10.000 Volt) aanwezig die in veilige en vochtvrije omgeving nodig hebben. De transformatoren maken een heel licht en zacht zoemend geluid, dat je eigenlijk alleen hoort als je ernaast staat.

Kan ik ook stroom afnemen van mijn zonnepark?

Ja. Het is dan niet letterlijk die stroom die je thuis gebruikt. De stroom die door het park wordt opgewekt wordt namelijk aan het landelijke elektriciteitsnet geleverd, en ook de stroom die je thuis gebruikt komt van dit landelijke net. Als je stroom koopt bij dezelfde energieleverancier als aan wie de stroom van het park verkocht wordt, is het in zekere zin ook de stroom uit het zonnepark.

Hoeveel hectare zonnepark staat gelijk aan de opbrengst van 1 windturbine?

Dat hangt af van de grootte van de windturbine, maar ga uit van een gemiddelde van 5 tot 8 hectare.

Wie maait het gras onder de zonnepanelen?

In een zonnepark staan de panelen op ‘tafels’ en daar groeien gras en bloemen onder. Om te zorgen dat de zonnepanelen niet in de schaduw komen, en het park toegankelijk blijft voor onderhoud, moet dit gras niet te hoog komen te staan. Wie kan daar beter voor zorgen dan een kudde schapen? Als de elektrische kabels goed zijn weggewerkt kunnen de schapen veilig grazen en maaien zij op een natuurlijke manier het gras. Dat wat de schapen niet eten, wordt met de maaier weggehaald.

Stel dat een zonnepark ergens voor 25 jaar staat. Hoe lever je de grond na die 25 jaar dan op?

Dat hangt af van de afspraken die de grondeigenaar met de eigenaar van het park maakt. Vaak wordt afgesproken dat de hele installatie na die periode verwijderd wordt. Maar soms wordt ook afgesproken dat de grondeigenaar dan de installatie in zijn bezit krijgt.